فرآورده های خونی

فرآورده های خونی

برای آشنایی بیشتر با فرآورده‌های خونی، انواع آن‌ها، کاربردها و عوارض احتمالی‌شان، در این مقاله همراه تیم تخصصی کلینیک زخم ووندلب باشید.

فرآورده‌های خونی چیست؟

فرآورده‌های خونی، بخش‌های جداشده از خون کامل هستند که هرکدام عملکرد خاصی دارند. در واقع خون اهدایی در آزمایشگاه به اجزای مختلفی تفکیک می‌شود تا در درمان‌های هدفمند مورد استفاده قرار گیرد.

فرآورده‌‌های خونی (Blood products) به عنصرهای خونی گفته می‌شود که در انتقال خون توسط افراد اهدا می‌شود. فراورده‌ی خونی می‌تواند شامل گلبول‌های قرمز، پلاسما یا پلاکت باشد.

خون، مایع حیاتی بدن است که وظیفه‌ی انتقال اکسیژن، مواد غذایی و مواد ایمنی را بر عهده دارد. اما در برخی شرایط مانند جراحی‌ها، سوختگی‌ها، کم‌خونی شدید یا زخم‌های مزمن؛ بدن با از دست دادن خون نیاز به جایگزینی مناسب برای عملکردهای خونی دارد. در چنین مواردی، به جای تزریق خون کامل، از فرآورده‌های خونی (Blood Products) استفاده می‌شود.

در کلینیک زخم ووندلب، شناخت و کاربرد صحیح فرآورده‌های خونی به‌ویژه در بیماران دچار زخم‌های مزمن، عفونی یا دارای نقص ترمیمی اهمیت زیادی دارد.

هدف از جداسازی خون

انواع فرآورده‌های خونی

خون انسان از چهار جزء اصلی تشکیل شده است: گلبول قرمز، گلبول سفید، پلاکت‌ها و پلاسما. هرکدام از این اجزا می‌توانند به‌صورت جداگانه استخراج و برای درمان بیماران استفاده شوند.

گلبول قرمز متراکم (Packed Red Blood Cells – PRBC)

فرآورده‌ای می‌باشد که با خارج کردن ۶۵ تا ۸۰ درصد پلاسمای خون کامل تهیه می‌شود. در بیشتر موارد حجم کمی دارد اما هموگلوبین در آن از غلظت بالایی برخوردار است. همچنین در دمای ۴ درجه سانتیگراد، تا ۴۲ روز می‌توان آن‌را نگهداری کرد. گلبول‌ قرمز متراکم برای درمان کم‌خونی شدید، از دست دادن خون در جراحی، تصادف یا زخم‌های مزمن کاربرد دارد. گلبول‌های قرمز مسئول انتقال اکسیژن به بافت‌ها هستند و تزریق آن‌ها باعث بهبود عملکرد سلول‌ها و ترمیم زخم‌ها می‌شود.

پلاسما (Fresh Frozen Plasma – FFP)

فرآورده‌ی خونی پلاسما شامل پلاسمای تازه منجمد (FFP) و پلاسمای ذوب شده است که تا پنج روز در دمای ۱ تا ۶ درجه سانتیگراد نگهداری می‌شود. پلاسما حاوی پروتئین‌ها، فاکتورهای انعقادی و آنتی‌بادی‌ها است. همچنین برای بیمارانی که دچار اختلال انعقادی، خونریزی شدید یا سوختگی‌های وسیع هستند، به کار برده می‌شود. پلاسما نقش مهمی در تغذیه بافتی، کاهش التهاب و کمک به فرآیند ترمیم زخم دارد. قبل از تزریق باید ذوب و هم‌دما با بدن شود.

پلاکت (Platelet Concentrate)

پلاکت یکی از فرآورده‌های خونی مهم است که برای جلوگیری از خونریزی در بیماران مبتلا به ترومبوسیتوپنی یا نقص عملکرد پلاکتی اندیکاسیون دارد. پلاکت‌ها نقش اصلی در انعقاد خون و ترمیم بافت‌ها دارند. در بیماران با زخم‌های مزمن، دیابتی یا پس از عمل جراحی، تزریق پلاکت‌ها می‌تواند روند ترمیم را تسریع کند. پلاکت‌ها باید در دمای اتاق نگهداری شوند و ماندگاری کوتاهی دارند (حداکثر ۵ روز) و قبل از تزریق باید با گروه خونی بیمار هماهنگ شوند. در کلینیک ووندلب از فرآورده‌های پلاکتی مانند PRP (Platelet-Rich Plasma) برای تحریک بازسازی بافت و ترمیم زخم‌ها استفاده می‌شود.

رسوب کرایو (Cryoprecipitate)

این فرآورده‌ی خونی از ذوب پلاسمای منجمد تازه و جمع‌آوری رسوب آن تهیه می‌شود. Cryoprecipitate حاوی غلظت بالایی از فاکتور VIII و فیبرینوژن است. در بیمارانی با اختلال انعقاد خون یا زخم‌های دارای ترشح زیاد و ترمیم کند به کار می‌رود. در مقایسه با پلاسما، حجم کمتر اما قدرت انعقادی بسیار بالاتری دارد.

فرآورده‌های مشتق از پلاسما

با فرآیندهای صنعتی از پلاسما استخراج می‌شوند و شامل:

فرآورده‌های مشتق از پلاسما در درمان کم‌فشاری خون، نقص ایمنی، هموفیلی و عفونت‌های مزمن نقش اساسی دارند.

کاربرد فرآورده‌های خونی در پزشکی و درمان زخم‌ها

در کلینیک زخم ووندلب، استفاده از فرآورده‌های خونی نقش کلیدی در بازسازی بافت‌ها و کنترل عفونت زخم‌ها دارد.

کاربرد های اصلی در حوزه زخم:

عوارض احتمالی انتقال فرآورده‌های خونی

در بیشتر موارد انتقال خون و فرآورده‌های مرتبط با آن ایمن است اما در برخی موارد ممکن است عوارضی رخ دهد. این عوارض ممکن است شایع‌تر یا نادر باشند.

کلینیک ووندلب، تمام فرآورده‌های خونی تحت آزمایش‌های دقیق و کنترل‌شده تهیه و تزریق می‌شوند تا ایمنی کامل بیمار تضمین شود.

مراقبت‌های قبل و بعد از انتقال فرآورده‌های خونی

فرآورده‌های خونی از حیاتی‌ترین ابزارهای درمانی در پزشکی نوین به شمار می‌آیند. در کلینیک زخم ووندلب، با بهره‌گیری از این فرآورده‌ها و روش‌های نوین بازسازی بافت، امکان بهبود سریع‌تر زخم‌های مزمن، کنترل عفونت و تقویت ترمیم پوست فراهم می‌شود.

کلام پایانی

در صورتی که تمایل دارید مقالات بیشتری در زمینه های مختلف و مرتبط مشاهده کنید به وب سایت کلینیک ووندلب مراجعه کنید.